work-life balance

Praca jest integralną częścią naszego życia, nie jest od niego oddzielona i nie powinna nad nim dominować. Harmonia w tej sferze wpływa na efektywność wykonywanej pracy, poziom motywacji i kreatywności, a także na atmosferę w firmie. Zachowanie równowagi praca-życie chroni przed procesami wypalenia zawodowego. Idea work-life balance powstała na przełomie lat 70. i 80. ubiegłego wieku. W Polsce jest to nadal temat wymagający nagłośnienia i oswojenia przez pracodawców. Korzyści płynące z doświadczenia filozofii w-l balance mogą być korzystne zarówno dla pracownika jak i pracodawcy. Filozofia ta polega na odkrywaniu dystansu do pracy i poświęcania czasu na życie z rodziną i rozwijaniu swoich pasji w czasie wolnym od pracy. Idea work-life balance może być przeciwwagą do pracoholizmu, stresu i przepracowania. Jest szansą na lepszą jakość życia. 

Kilka miesięcy temu OECD opublikował najnowsze dane z tzw. Indeksu Lepszego Życia, za pomocą którego jest mierzony poziom work-life balance w poszczególnych krajach Europy.W raporcie opisano 34 kraje. Mnie najbardziej zainteresowała pierwsza dziesiątka tego zestawienia. Pokazuje ona, gdzie żyją szczęśliwi a zarazem najbardziej wydajni w swojej sferze zawodowej ludzie. Według danych uzyskanych w badaniu, to Belgia jest krajem, którego mieszkańcy poświęcają najwięcej czasu na kwestie osobiste (średnio 16,61 godzin w tygodniu). Dla pracujących matek najgorszym krajem jest Turcja – tylko 24 procent kobiet jednocześnie pracuje i wychowuje dzieci. Najmniej przepracowaną populację mają Holandia i Szwecja – tylko 0,01 procent regularnie pracuje ponad 50 godzin tygodniowo. Przeciętna osoba zatrudniona w krajach członkowskich OECD pracuje 1739 godzin lub 217 dni w roku i spędza 64 procent dnia na rozrywkę i kwestie prywatne.

Oto 10 krajów z najlepszą równowagą między życiem rodzinnym a zawodowym:

10. Francja

Index work-life balance: 7.0
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne:16,06
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 68 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,09

9. Portugalia

Index work-life balance: 7.7
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne:15,80 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 67 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,05 procent

8. Niemcy

Index work-life balance: 8.0
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne:16,14 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 66 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,05 procent

7. Szwecja

Index work-life balance: 8.1
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 15,48 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 76 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,01 procent

6. Szwajcaria
Index work-life balance: 8.2
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 15,74 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 79 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,06 procent

5. Belgia

Index work-life balance: 8.4
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 16,61 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 63 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,04 procent

4. Finlandia

Index work-life balance: 8.4
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 15,95 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 76 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,04 procent

3. Holandia

Index work-life balance: 8.7
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 16,06 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 75 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,01 procent

2. Norwegia

Index work-life balance: 8.8
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 16,05 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 79 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,03 procent

1. Dania

Index work-life balance: 9.1
Liczba godzin przeznaczanych na rozrywkę i sprawy prywatne: 16,31 procent
Stopa zatrudnienia wśród kobiet z dziećmi: 78 procent
Pracownicy z długimi godzinami pracy: 0,02 procent.

Spora odpowiedzialność w zachowaniu równowagi pomiędzy życiem zawodowym a osobistym spoczywa po stronie pracodawcy. Każdy z nas powinien mieć prawo do zadowolenia ze swojej pracy, również ze względu na umożliwienie realizowania się w życiu osobistym. Zatrudnienie należy traktować jako umożliwienie realizowania swoich życiowych (osobistych) planów. Pracodawca powinien doceniać swojego pracownika i dbać o jego samopoczucie i zadowolenie z pracy. Zazwyczaj work-life balance identyfikuje się z elastycznymi formami zatrudnienia. Pod tym pojęciem możemy rozumieć:

1. pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy, np. dla osób, które godzą życie zawodowe z obowiązkami rodzicielskimi;
2. podział pracy pomiędzy dwie osoby lub więcej osób, w taki sposób, żeby każda miała możliwość wywiązania się ze swoich obowiązków;
3. elastyczny czas pracy, czyli swobodne dysponowanie czasem potrzebnym na pracę i życie prywatne;
4. skompresowanie godzin pracy, które umożliwi przepracowanie pełnego wymiaru czasu pracy w mniejszą liczbę dni;
5. elastyczne zmiany wynegocjowane przez pracowników;
6. pracę w domu, czyli telepracę;
7. pracę terminową, tzw. semestralną, która umożliwia pracownikom redukcję liczby godzin pracy w okresie np. szkolnych wakacji;
8. przerywany czas pracy, np. dla osób, które wykonują ciężką pracę fizyczną;
9. pracę w weekendy dla osób, które nie mogą pracować w trakcie tygodnia;
10. umożliwienie skorzystania z przerwy w karierze dla osób, które chcą skorzystać z niepłatnego urlopu, z zapewnieniem, że będzie można wrócić na dawne stanowisko.

Dzięki elastyczności, zaufaniu do pracownika i otwartości na zmiany pracodawca może zyskać:

1. zwiększenie zainteresowania wśród osób chcących pracować w firmie, a dzięki temu łatwiejszy dostęp do specjalistów, którzy będą chcieli pracować u pracodawcy mającego dobrą opinię;
2. zwiększenie motywacji, lojalności oraz produktywność pracowników;
3. zmniejszenie poziomu stresu w firmie, a tym samym zwiększenie wydajności pracowników;
4. identyfikowanie się pracownika z daną firmą.

Część odpowiedzialności spoczywa również po stronie pracownika, który dbając o siebie, ćwicząc asertywną postawę oraz dobrze zarządzając swoim czasem może dużo wygrać. Każdy pracownik jest inny, ma swoje pasje, cele zawodowe i prywatne, których praca nie powinna zdominować. Wypoczęty i spełniony w życiu prywatnym , a więc szczęśliwy pracownik, osiąga lepsze efekty i chętniej pracuje. Samo sformułowanie przez pracownika postulatów opartych na filozofii work - life balance to zmiana. I nawet, jeśli na razie robi to  wąska grupa pracowników, to pracodawcy nie powinni ich lekceważyć. 

Co możesz zrobić w sprawie własnej równowagi ?

1. Określ swoje osobiste potrzeby. Zadaj sobie pytanie "Za czym tęsknię?";
2. Sformułuj realistyczne cele osobiste i zawodowe. Skorzystaj z zasady SMART;
3. Opanuj sztukę samonagradzania;
4. Ćwicz swoją asertywność. Naucz się wyznaczać granice służące zachowaniu równowagi;
5. Zmieniaj swoje otoczenie;
6. Poznaj swoje obszary wpływu i pogódź się z ograniczeniami;
7. Relaksuj się;
8. Poznaj siedem nawyków skutecznego działania Coveya;
9. Poznaj i wdróż w życie dobory życiowych i zawodowych priorytetów wg zasady Pareto;
10. Poznaj mechanizmy i objawy wypalenia zawodowego;
11. Zadaj sobie pytanie "Co jest sensem mojego życia teraz?";
12. Zacznij świętować Dzień Lenizmu, który jest obchodzony 29 czerwca!

Praktyka

 10 KLUCZOWYCH PYTAŃ

Chcę Wam zaproponować ćwiczenie opracowane przez Grahama Aleksandra. Można zrobić je samemu, etapami, zapisując odpowiedzi. Ważne, aby stworzyć sobie dobre warunki do jego wykonania: wyłączyć telefon, zarezerwować od 30 do 60 minut. 

1. Jaki mam cel w życiu prywatnym i zawodowym? Warto tu precyzyjnie nakreślić plany, zamierzenia, podać system wartości: co jest dla mnie ważne , czym się kieruję w życiu, co mnie napędza;
2. Jaki jest dla mnie najważniejszy temat, na którym należałoby się skupić?
3. Jak przedstawiałby się z mojego punktu widzenia najbardziej wartościowy rezultat wprowadzonej zmiany? 
4. Jak przedstawia się moja obecna sytuacja?  Ważne, byś opisał wszelkie aspekty sytuacji w odniesieniu do zmiany, którą chcesz wprowadzić;
5. Co mógłbym/ mogłabym zrobić? Czyli rozważasz różne opcje działania;
6. Gdyby można było cokolwiek zrobić, na co bym się zdecydował/a? Możesz tu rozważyć różne, nawet radykalne rozwiązania. Celem tego ćwiczenia jest pobudzenie do kreatywnego myślenia;
7. Gdybym mógł / mogła wybrać jedną najlepszą moim zdaniem możliwości, to jak by się ona przedstawiała? Z poważnych opcji wyłaniasz jedną;
8. Jakie są konsekwencje podjęcia danego działania? Tę wybraną opcję należy przełożyć na konkretne działania;
9. Co zrobię i kiedy? Czyli Twój plan krok po kroku;
10. Czy mogę uznać, że czas został efektywnie spożytkowany? Umów się sam/a ze sobą, że tydzień lub dwa po zrobieniu tego ćwiczenia ocenisz realizację 9 wcześniejszych pytań. 

POWODZENIA!